You are here

Find a unit near you

RAF community gather to celebrate David Lloyd George at birth place

Cymraeg
 

Earlier this week, the role played by David Lloyd George in the creation of the Royal Air Force (RAF) was celebrated at his birthplace in North Wales.

 

The commemoration was held to mark the then Prime Minister’s decision to create the world’s first independent Air Force in 1918.

 

The Minister for Culture, Tourism and Sport, Dafydd Elis-Thomas and the Chief of the Air Staff, Air Chief Marshal Sir Stephen Hillier and other distinguished guests were among those at the event, held at the Lloyd George Museum in Llanystumdwy in Gwynedd.

 

The tribute comes as part of the centenary celebrations of the RAF and to highlight the Welshman's impact on world military history.

 

The day included a flypast of RAF aircraft, exhibitions and displays, the unveiling of a model of a First World War aircraft and the presentation of a memorial book to explain David Lloyd George’s role in the creation of the RAF. The RAF Centenary Memorial Garden in the grounds of the museum was also opened.

 

Around 80 people attended, including Air Cadets from Number 1378 Mold Squadron, RAF Valley Mountain Rescue Service, the Lord Lieutenant of Gwynedd, members of the Lloyd George family and the leader of Gwynedd County Council.

 

Lloyd George had been one of the first British politicians to take air power seriously. In 1917, he saw that air power could be a way to break the bloody stalemate on the Western Front and end the slaughter in the trenches.

 

He told the Commons in a debate at the time how powerful aircraft could be as weapons of war: "The heavens are their battlefield. They are the Cavalry of the Clouds. High above the squalor and the mud."

 

Grandson of David Lloyd George, David Lloyd Carey-Evans said: “It is very pleasing that my grandfather’s involvement in forming the world’s first independent Air Force is being commemorated.  The Army had been insistent that the new air corps be under its command but my grandfather felt very strongly that this was not the way forward for such a dynamic new strike force and was determined that it should be independent and be allowed to develop itself rather than be directed by the army."

 

The Chair of Gwynedd Council, Councillor Annwen Daniels, said: “Gwynedd Council is proud to be part of this important event for Gwynedd and the whole of north Wales.  It is very appropriate that we marked one of David Lloyd George’s great achievements as Prime Minister here in Llanystumdwy, where he spent his formative years and particularly at the Museum which provides a significant and worthy commemoration to his life and work.”

 

Air Officer Wales, Air Commodore Adrian Williams said: "We hope that the opening of the RAF Centenary Memorial Garden, and our donation of historical records relating to Lloyd George's role in creating the RAF, will be a great legacy for the Museum and ensure that people in the years ahead know this important story.”

 

Speaking about the RAF 100 events taking place throughout Wales, Air Commodore Williams said: “As we look to commemorate our past, celebrate our achievements and inspire future generations, we'd love people to come and meet the people who make-up today’s RAF and learn more about us.”

 

(Friday 19 January 2018)

 

Cymuned yr RAF yn dod at ei gilydd i ddathlu pen-blwydd David Lloyd George yn ei fan geni

 

Yn gynharach yr wythnos hon, dathlwyd rôl David Lloyd George yn sefydlu’r Llu Awyr Brenhinol (RAF), yn y pentref lle’i ganwyd.

 

Cynhaliwyd y seremoni gofio i nodi penderfyniad Prif Weinidog y cyfnod i sefydlu’r Awyrlu annibynnol cyntaf yn y Byd ym1918.

 

Ymunodd Dafydd Elis-Thomas, y Gweinidog Diwylliant, Twristiaeth a Chwaraeon, â Phennaeth y Staff Awyr, y Prif Farsial Awyr Syr Stephen Hillier â gwesteion pwysig eraill, yn y digwyddiad yn amgueddfa David Lloyd George yn Llanystumdwy yng Ngwynedd.

 

Mae’r deyrnged yn rhan o’r dathliadau i nodi canmlwyddiant yr RAF ac i dynnu sylw at gyfraniad y Cymro i hanes milwrol y byd.

 

Roedd trefniadau’r diwrnod yn cynnwys awyrennau’r Awyrlu yn hedfan heibio, arddangosfa, dadorchuddio model o awyren o’r Rhyfel Byd Cyntaf a chyflwyno llyfr yn talu teyrnged ac yn esbonio rôl David Lloyd George yn sefydlu’r RAF. Hefyd, cafodd gerddi Cofio Canmlwyddiant yr RAF eu hagor yn nhiroedd yr amgueddfa.

 

Mynychwyd y digwyddiad gan tua 80 o bobl, gan gynnwys Cadetiaid yr Awyr o 1378 Sgwadron (Yr Wyddgrug), Gwasanaeth Achub Mynydd RAF Fali , Arglwydd-Raglaw Gwynedd, aelodau o deulu Lloyd George, ac arweinydd Cyngor Sir Gwynedd.

 

Roedd David Lloyd George yn un o’r gwleidyddion cyntaf ym Mhrydain i sylweddoli potensial grym awyrennau, ac y gallent ddod â’r sefyllfa waedlyd ddigyfnewid ar Ffrynt y Gorllewin i ben a rhoi diwedd ar gyflafan erchyll y ffosydd.

 

Dadleuai ef ar y pryd yn Nhŷ’r Cyffredin o blaid pŵer awyrennau, a sut y gellid eu defnyddio fel arfau rhyfel: “Y nefoedd yw eu maes y gad. Nhw yw marchoglu’r cymylau. Uwchben y budreddi a’r llaid.”

Meddai ŵyr David Lloyd George, David Lloyd Carey-Evans: “"Mae'n braf iawn nodi  rôl fy nhaid yn sefydlu’r Awyrlu annibynnol cyntaf yn y byd. Roedd y Fyddin wedi mynnu rheoli’r corfflu awyr newydd ond roedd fy nhaid yn teimlo'n gryf nad dyma'r ffordd ymlaen ar gyfer llu newydd, deinamig, ac roedd yn benderfynol y dylai fod yn annibynnol a medru datblygu ei hun yn hytrach na chael ei gyfarwyddo gan y fyddin. "

 

Dywedodd Cadeirydd Cyngor Sir Gwynedd, y Cynghorydd Annwen Daniels: “Mae Cyngor Gwynedd yn falch o fod yn rhan o'r digwyddiad pwysig hwn i Wynedd a gogledd Cymru gyfan. Mae'n briodol iawn ein bod wedi nodi un o gyflawniadau gwych David Lloyd George fel Prif Weinidog yma yn Llanystumdwy, lle treuliodd ei flynyddoedd cynnar, ac yn arbennig yn yr Amgueddfa sy'n rhoi coffa arwyddocaol a helaeth i'w fywyd a'i waith. "

 

Dywedodd Swyddog Awyrlu Cymru, Comodôr yr Awyrlu Adrian Williams: "Rydym yn gobeithio y bydd agor Gardd Goffa'r RAF, a'n rhodd o gofnodion hanesyddol yn ymwneud â rôl Lloyd George wrth greu'r RAF, yn waddol gwych i'r Amgueddfa ac yn sicrhau bod pobl yn y blynyddoedd i ddod yn gwybod y stori bwysig hon. "

 

Wrth siarad am ddigwyddiadau RAF 100 ledled Cymru, dywedodd Comodôr yr Awyrlu Williams: "Wrth i goffáu ein gorffennol, dathlu ein cyflawniadau ac ysbrydoli cenedlaethau'r dyfodol, byddem wrth ein bodd petai pobl yn dod a chwrdd â'r bobl sy'n rhan o’r RAF heddiw a dysgu mwy amdanom ni.”

 

(Dydd Gwener 19 Ionawr 2017)

Sign up to our

Bydd yr erthygl hon yn cael ei chyfieithu cyn gynted â phosib/This article will be translated as soon as possible.

 

The Reserve Forces’ and Cadets’ Association (RFCA) for Wales has received an award in recognition of its support to youth work.

 

Bydd yr erthygl hon yn cael ei chyfieithu cyn gynted â phosib/This article will be translated as soon as possible.

 

Cadets from all corners of the United Kingdom entertained a pack theatre on Saturday.

 

The Queen’s representative for South Glamorgan believes Reservists and Cadets have ‘the very best dedication and commitment’ and has honoured their work in local communities

Over 300 primary school pupils were joined by a team of RAF personnel at the National Museum in Cardiff who helped them to build rocket cars, try computer coding, make a parachute to safely land an egg and take part in a hot air balloon challenge.